Tijd voor nieuwe uitgangspunten in de jeugdzorg: hulp waar het nodig is, normaliseren waar het kan

De vraag naar jeugdhulp groeit. Ook in Almere. Dat is niet gek: opgroeien is soms lastig en gezinnen kunnen steun nodig hebben. Maar we zien ook een trend die we moeten keren: niet elk probleem is meteen een stoornis, en niet elke hulpvraag hoort meteen thuis in de specialistische jeugd-ggz.

Leefbaar Almere heeft daarom samen met D66, PvdA, VVD en PVV een initiatiefvoorstel ingediend: Jeugdzorg: de Almeerse aanpak De gemeenteraad heeft ingestemd met duidelijke uitgangspunten die worden opgenomen in het nieuwe beleidsplan jeugd en later worden verwerkt in een nieuwe verordening jeugdhulp.

Wat gaat er nu mis?

Sinds de Jeugdwet (2015) is het uitgangspunt dat kinderen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving worden geholpen. Ouders zijn in de basis verantwoordelijk voor de opvoeding. Als ondersteuning nodig is, wordt er gewerkt met één gezin, één plan en één regisseur.

Maar in de praktijk zijn deze uitgangspunten lokaal niet altijd scherp genoeg vastgelegd. Daardoor ontbreekt het soms aan houvast voor professionals, ontstaan er verschillen in aanpak en belanden gezinnen onnodig in een zwaar traject. Tegelijk lopen wachtlijsten op, terwijl je voor veel vormen van ondersteuning helemaal geen diagnose nodig hebt.

Wat wil Leefbaar Almere?

Wij willen dat jeugdzorg weer doet waar het voor bedoeld is: zware zorg voor wie het echt nodig heeft, en snelle, passende ondersteuning zonder overmedicaliseren als dat kan.

Jordy Hulzebos (Leefbaar Almere):
“Niet elk kind heeft een stoornis. Een label is niet altijd nodig voor effectieve hulp. We moeten eerst kijken wat een kind en gezin nodig hebben en wat er in de omgeving al kan, voordat we opschalen naar specialistische zorg.”

De kern: duidelijke uitgangspunten voor jeugd-ggz

Met het raadsbesluit is een set uitgangspunten vastgesteld die richting geeft aan professionals, verwijzers en de gemeente. De rode draad is helder:

• Normale reacties op normale gebeurtenissen zijn in principe geen reden voor een individuele ggz-voorziening.

• De stem van de jeugdige telt: er is altijd eerst een gesprek met het kind en er wordt geluisterd naar de behoefte.

• De context staat voorop: problemen ontstaan vaak niet alleen in het kind, maar in de omgeving (thuis, school, sociale basis).

• Ouders en netwerk eerst: eerst benutten wat ouders, netwerk en voorliggende voorzieningen kunnen bieden (welzijn, onderwijs, huisartsenzorg en POH-GGZ jeugd).

• Specialistische jeugd-ggz pas als het echt nodig is: pas als voorliggende hulp niet toereikend is en er sprake is van aanhoudende klachten met duidelijke lijdensdruk of beperkingen.

• Slimmer organiseren: vaker groepsaanbod als dat kan, zorgpaden volgen, en regelmatig evalueren en afschalen waar dat verantwoord is.

Dit onderwerp in de media

1Almere